Hz. Mevlânâ, 30 Eylül 1207 tarihinde, Türk boylarının yaşadığı Horasan’ın Belh şehrinde doğmuştur (günümüzde Belh, Afganistan sınırları içindedir). Annesi, Belh Emiri Rükneddin’in kızı Mümine Hatun; babası ise “Sultanü’l-Ulemâ” (Âlimlerin Sultanı) olarak anılan Bahaeddin Veled’dir. Dönemin önemli filozoflarından Fahreddin-i Râzî ile yaşanan fikir ayrılıkları ve yaklaşan Moğol istilası nedeniyle Bahaeddin Veled ailesi, akrabalarıyla birlikte Belh’ten ayrılmak zorunda kalmıştır. Bağdat, Mekke, Medine, Şam, Malatya, Erzincan ve Karaman’da bir süre kaldıktan sonra bu göç, Selçuklu Sultanı Alaeddin Keykubad’ın daveti üzerine 3 Mayıs 1228 tarihinde Konya’da son bulmuştur.